Nieuws / 20 september 2019

‘Van laten kiezen naar leren kiezen’ – een verslag van Onderwijscafé VO

BAZALT GROEP bestaat
uit Bazalt, HCO en RPCZ Bazalt logo

De lezing van prof. dr. Marinka Kuijpers, bijzonder hoogleraar op het gebied van loopbaanontwikkeling en –begeleiding in het beroepsonderwijs aan de Open Universiteit, geeft de deelnemers van het Onderwijscafé: ‘Iedere leerling een succesvolle loopbaan’ diverse inzichten, maar haar belangrijkste boodschap voor het onderwijs gaat deze avond (19 september) over het belang van het léren kiezen.

Niet de juiste keuze gemaakt

Het werkveld om ons heen wordt steeds dynamischer. Leerlingen kiezen vaak niet meer voor één vak dat zij hun hele leven blijven doen. Het werkveld van nu vraagt dat we steeds vaker keuzes moeten maken. Het is daarom belangrijk dat leerlingen leren hóe ze moeten kiezen. Prof. dr. Marinka Kuijpers refereert aan onderzoekscijfers waaruit blijkt dat 80% van de leerlingen zegt dat hun keuze voor een (vervolg)opleiding of arbeid afhangt van wat hun ouders willen. Daarnaast kiezen leerlingen voor een opleiding en/of arbeid ‘dat dicht bij hen staat’. Zo kiezen ze ervoor om stage te lopen bij de voetbalvereniging waar ze toch al lid zijn of gaan ze naar een mbo opleiding dichtbij hun woonplaats. Een heel groot aantal leerlingen blijkt echter bij de overstap toch niet de juiste keuze te hebben gemaakt. Ze hebben veelal niet de juiste beeldvorming en verwachtingen over wat het beroep, de werkplek en de bijbehorende activiteiten van hen vraagt. Prof. dr. Marinka Kuijpers benadrukt het belang van het leren kiezen.

Het proces van leren

Ze noemt hierbij het belang voor leerlingen om te leren kiezen vanuit hun hoofd, hart en voeten.  Laten kiezen doe je met je ‘hoofd’ op grond van informatie en advies dat je inwint. Bij leren kiezen gaat het om ervaring en betekenisverlening. Het gaat eerder om het proces van leren, dan de uiteindelijk beroepskeuze die de leerling maakt. Dit kan een leerling alleen leren wanneer het leren kiezen onderdeel is van het leren op school en past bij de missie / visie van de school. Een aantal belangrijke lessen die we daarin mee kunnen nemen:

  • Leren vanuit het hoofd: Werk stap voor stap met de leerling naar meer inzicht in ‘wat kan ik nu?’ en ‘waar ben ik nu goed in? Zegt een leerling ‘Ik wil bakker worden’, verwijs dan niet gelijk naar de bakkersschool, maar vraag door welke aspecten binnen het beroep de leerling aanspreken. Sluit aan bij de dromen die leerlingen hebben, zonder ze een verkeerd perspectief te geven. Is de droom van een leerling uit het vmbo-bbl om rechter te worden, zeg dan niet ‘dat kun je helaas niet’, maar vraag weer door naar welke aspecten de leerling hierin leuk vindt. Verken met de leerling in welke beroepen besluiten nemen en beredeneren bijvoorbeeld belangrijke elementen zijn.
  • Leren vanuit het hart: Leer de leerling de eigen motieven en talenten te leren kennen. Laat de leerling ontdekken waar zijn/ haar ‘vuurtje’ van aangaat; leer de leerling keuzes te maken vanuit het hart.
  • Leren vanuit je voeten: Uiteindelijk moet de leerling het ook gewoon gaan doen en ervaren: letterlijk meters maken met je voeten.

Groot denken, kleine stapjes vieren

Naast de inspirerende lezing van prof. dr. Marinka Kuijpers, verkennen we succesvolle initiatieven uit de praktijk. Middels een paneldiscussie en tafelgesprekken concluderen we met elkaar dat we groot moeten denken, maar kleine stapjes moeten blijven vieren. Van docenten, decanen, leidinggevenden, beleidsmedewerkers tot stagebegeleiders. Over een ding is iedereen het met elkaar eens:

Blijf altijd in gesprek met de leerling!

Het Onderwijscafé VO is georganiseerd in samenwerking met Petra Kalee van Spirit4you.